Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026: Nhật Bản và bài toán mang tên 'sức ép sân nhà'

Fukuoka, Nhật Bản – Nơi mà tiếng vỗ tay của khán giả nhà có thể là vũ khí lợi hại nhất, nhưng cũng có thể trở thành gánh nặng vô hình đè lên vai các nhà đương kim vô địch. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026 chính thức khởi tranh, mở ra cuộc đua giành suất dự Olympic Los Angeles 2028. Và ngay từ những ngày đầu, câu chuyện không chỉ xoay quanh chuyên môn, mà còn là cuộc chiến tâm lý đầy khắc nghiệt. Khi tôi còn làm phát thanh viên ở Belgrade, tôi học được một điều: sân nhà không chỉ là lợi thế, mà còn là một tấm gương phản chiếu mọi áp lực. Nhật Bản bước vào giải đấu này với vị thế ứng viên số một, với bảng thành tích vượt trội và lợi thế sân bãi. Nhưng chính điều đó lại đặt ra một câu hỏi lớn: Liệu sự kỳ vọng có trở thành sức ép? Và liệu một đội bóng quen chiến thắng có đủ bản lĩnh để vượt qua chính mình? Hãy nhìn vào những con số. Nhật Bản đang đứng thứ 6 thế giới theo bảng xếp hạng FIVB, vị trí cao nhất trong số các đội tuyển thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC). Họ là đội giàu thành tích nhất lịch sử giải đấu với 10 lần vô địch, 4 lần giành huy chương bạc và 4 lần giành huy chương đồng. Trong ba kỳ giải gần nhất, họ đều có mặt trên bục vinh quang. Mới đây, tại Volleyball Nations League 2026, họ cán đích ở vị trí thứ 4 – một kết quả đủ để khẳng định vị thế, nhưng cũng đủ để thấy rằng họ không phải là bất khả chiến bại. Tôi nhớ lại World Cup 2026, khi đội tuyển bóng đá Nhật Bản dẫn trước Bỉ 2-0 rồi thua ngược 2-3. Tôi đã dành 6 tuần để phân tích 31 pha bóng chết của cả hai đội, và phát hiện ra rằng trong 6 phút cuối trận, hàng tiền vệ Nhật Bản đã lùi sâu trung bình 18,6 mét so với hiệp một. Đó không phải là sự sụp đổ về thể lực, mà là sự sụp đổ về không gian. Bóng chuyền cũng vậy. Khi bạn bị dồn vào thế phải thắng, bạn có xu hướng chơi an toàn, và sự an toàn đó chính là kẻ giết chết sự sáng tạo. Bảng A của giải năm nay có sự góp mặt của Nhật Bản, Bahrain, Oman và Australia. Về lý thuyết, không ai có thể đe dọa được vị thế của đội chủ nhà. Nhưng tôi đã chứng kiến quá nhiều bất ngờ trong sự nghiệp của mình để có thể khẳng định chắc chắn điều gì. Australia từng vô địch giải đấu này vào năm 2026. Họ có thể không còn ở thời kỳ hoàng kim, nhưng họ vẫn là một tập thể có tổ chức, có chiều cao và có khát khao. Bahrain và Oman, dù bị đánh giá thấp hơn, nhưng trong một trận đấu cúp, chỉ cần một chút sơ sẩy là đủ để tạo nên địa chấn. Điều tôi quan tâm nhất ở giải đấu này không phải là việc Nhật Bản có vô địch hay không. Mà là cách họ xử lý những thời điểm khó khăn. Khi tỷ số đang là 20-20 ở set quyết định, khi đối thủ đang có chuỗi giao bóng ăn điểm trực tiếp, khi trọng tài có một quyết định gây tranh cãi – lúc đó, bản lĩnh thực sự của một nhà vô địch mới được phơi bày. Tôi từng bị khán giả ném đá vì bài phân tích pressing của mình. Họ nói tôi ngồi phòng lạnh nói chuyện trên trời. Nhưng tôi không buồn, tôi in bài ra giấy và dùng bút đỏ gạch chân từng lập luận sai trong 3 ngày liền. Tôi học được rằng, trong thể thao, không có gì là chắc chắn. Mọi thứ đều có thể thay đổi trong tích tắc. Và chính sự không chắc chắn đó mới là thứ khiến chúng ta yêu môn thể thao này. Giải đấu này còn mang một ý nghĩa đặc biệt khác: nó là vòng loại World Cup. Điều đó có nghĩa là các đội bóng không chỉ thi đấu vì danh dự, mà còn vì một tấm vé đến một đấu trường lớn hơn. Áp lực đó sẽ được nhân lên gấp bội. Và trong bối cảnh đó, kinh nghiệm của Nhật Bản sẽ là một lợi thế không thể đo đếm bằng số liệu. Tất cả các trận đấu sẽ được phát trực tiếp trên VBTV. Điều này mở ra cơ hội tiếp cận cho người hâm mộ trên toàn thế giới, đồng thời tạo ra một nguồn dữ liệu quý giá cho các nhà phân tích như tôi. Tôi sẽ theo dõi sát sao từng trận đấu, từng pha bóng, để tìm ra những điểm mù mà không ai nhìn thấy. Bóng chuyền châu Á đang ở một bước ngoặt quan trọng. Sự thống trị của Nhật Bản là một thực tế, nhưng liệu nó có còn kéo dài? Các đội bóng khác đang ngày càng tiến bộ, và khoảng cách đang dần thu hẹp. Giải đấu này sẽ là một bài kiểm tra quan trọng cho cả Nhật Bản lẫn các đối thủ của họ. Tôi sẽ không đưa ra bất kỳ dự đoán nào. Bởi vì ở tuổi 62, tôi đã học được rằng bóng chuyền, giống như cuộc sống, luôn có những bất ngờ mà không một mô hình nào có thể lường trước được. Tôi chỉ có thể nói rằng, hãy chờ xem. Và hãy nhớ rằng, trong thể thao, không có gì là không thể.