Gavina, UE và bài toán 17 điểm: chuỗi 22 trận thua bắt đầu từ hiệp một

Khi tiếng còi kết thúc hiệp một vang lên trong trận gặp National University, khoảng cách đã là 17 điểm. Khu vực khán đài sau băng ghế dự bị của University of the East vẫn còn vài tiếng vỗ tay, lẻ và đều, không kèm khẩu hiệu. Tiếng vỗ tay vang trong sân trống cũng là một bản tin. Nó nói rằng ở Recto, người ta vẫn đến, vẫn ngồi lại, dù hai mươi hai trận liền không được chứng kiến một chiến thắng. Chris Gavina bước vào UAAP Season 89 với hành trang đó. UE thua Ateneo 27 điểm trong ngày ra quân, rồi thua NU 20 điểm. Cộng lại là 47 điểm cách biệt sau hai lượt trận. Chuỗi thua của Red Warriors khởi đi từ trận thắng hiếm hoi trước chính Bulldogs ở vòng hai Season 87, và tới nay đã kéo dài qua hai năm dương lịch, chạm mốc 22. Đọc bảng tỷ số, người ta dễ kết luận UE đơn giản là kém hơn về lực lượng. Cách UE thua trận gặp NU lại kể câu chuyện khác, và câu chuyện đó nằm gọn trong mười phút đầu. Bulldogs mở màn bằng chuỗi 25-8. Phần còn lại của trận, theo cách tính của Gavina, chỉ còn cách biệt ba điểm. “Từ khóa ở đây là sự bất ổn định,” Gavina nói. “Chúng tôi ra sân khá mờ nhạt và để đối phương dẫn 25-8. Nhưng nếu nhìn vào hiệp hai, hiệp ba và hiệp bốn, nó sẽ là một trận đấu cách biệt ba điểm nếu bỏ đi khoản nợ 17 điểm ở hiệp đầu. Chúng tôi cho thấy những khoảnh khắc bùng nổ của điều mình có thể làm, rồi lại cho thấy mặt xấu của điều mình không thể làm khi không tuân thủ luật lệ và nguyên tắc của đội.” Khoảng cách ba điểm ấy là dữ kiện đắt giá nhất trong câu trả lời của vị huấn luyện viên. Nó vẽ ra hai đường nằm cách xa nhau đến khó tin trong cùng một đội bóng: một đội có thể chơi ngang ngửa với ứng viên vô địch trong ba phần tư trận, và một đội để thủng 25 điểm trong mười phút. Trần và sàn của UE không nằm ở hai mùa giải khác nhau. Chúng nằm trong cùng một buổi tối. Với một trận bóng rổ đại học dài 40 phút, hiệp một chiếm một phần tư thời lượng. Bị đối phương ghi nhiều hơn 17 điểm trong một phần tư ấy nghĩa là đội bóng sai ở gần như mọi khâu cùng lúc: mất bóng ở nửa sân đối phương, thua tranh chấp bóng bật bảng, và ném trong thế bị đè. Ở nhịp độ của UAAP, nơi mỗi hiệp chỉ có mười phút và số lần sở hữu bóng bị giới hạn, không có chiến thuật nào bù lại được khoản nợ đó trong ba hiệp còn lại. Red Warriors không thua ở hiệp bốn. Họ thua ở hiệp mà bóng vừa mới nảy lên. Gavina gọi tên vấn đề bằng một từ khác: sự mềm mại. “Đội nào ở UAAP cũng hung hãn như vậy. Chúng tôi ra sân mềm mại đúng như hôm nay thì những khoảnh khắc này sẽ còn tiếp diễn, nên đó là những điều chúng tôi sẽ xem lại băng hình và giải quyết ngay. Tôi nghĩ mức độ cứng rắn cần được giải quyết từ phía chúng tôi.” Sự cứng rắn trong bóng rổ hiện ra thành những chuyện rất cụ thể: dám nhận va chạm khi đặt màn chắn, giữ vị trí khi tranh bóng bật bảng thay vì nhảy theo quán tính, và không đẩy bóng đi trong hoảng loạn khi bị ép. Đó là những thứ không xuất hiện trên bảng điểm nhưng quyết định bảng điểm. Một đội mềm ở hiệp một sẽ để đối phương ghi 25 điểm trong khi mình chỉ ghi được 8, rồi dùng phần còn lại của trận để trả món nợ. Điểm sáng hiếm hoi đến từ băng ghế dự bị. Gavina đặt cược vào hai cầu thủ trẻ Dexter Santos và Kean Dungca. “Hôm nay chúng tôi đánh cược vào các cầu thủ trẻ, Dexter Santos và Kean Dungca, và họ cho chúng tôi thấy rằng mình có thể tin tưởng ở họ ngay ở giai đoạn đầu của sự nghiệp UAAP,” ông nói. Với một đội đang tìm bản sắc, việc trao phút thi đấu cho người mới ở thời điểm khủng hoảng là lựa chọn ít rủi ro nhất, bởi họ chưa học được thói quen thua. Điều UE cần hơn nữa lại đến từ những người cũ. “Sản lượng từ tuyến sau của chúng tôi cần ổn định hơn giữa các hậu vệ dẫn bóng và những big man trở lại. Họ cần mang lại cho chúng tôi sự cứng rắn; đó là điều được kỳ vọng ở họ.” Cách Gavina nói về nhóm cầu thủ kỳ cựu khá thẳng: không đòi hỏi họ ghi nhiều điểm, chỉ đòi hỏi họ gánh phần khó nhất của trận đấu. Lùi lại một bước, từ khóa “cứng rắn” có một điểm yếu cố hữu: nó không đo được. Một huấn luyện viên nói đội mình thiếu cứng rắn sẽ không ai kiểm chứng được, và cũng không ai phải chịu trách nhiệm cụ thể. Những gì đo được trong hai trận vừa qua lại nằm ở chỗ khác: UE bị dẫn hai chữ số rất sớm, và cách họ để mất thế trận lặp lại gần như nguyên vẹn qua hai đối thủ khác nhau. Sự lặp lại ấy thuộc về khâu chuẩn bị, về cách chia phút, về việc đội bóng bước vào trận với tâm thế nào — những thứ được quyết định trước khi trọng tài tung bóng. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở các giải đại học và những ghi chép tôi vẫn giữ sau mỗi lần lên sóng, tôi luôn đánh dấu thời điểm đầu tiên một đội bị dẫn hai chữ số trong hiệp một. Với những đội đang tìm chiến thắng đầu tiên, thời điểm đó thường nói nhiều hơn cả kết quả chung cuộc, bởi nó cho thấy đội bóng đã chuẩn bị cho mười phút đầu hay chỉ chuẩn bị cho trận đấu nói chung. Sân đông hay vắng, luật của trái bóng vẫn vậy — chỉ có người chơi đổi thay. UE vẫn phải qua mười phút mở màn, vẫn phải giữ được vị trí trong tranh chấp, và vẫn phải tìm một nguồn điểm ổn định từ tuyến sau. Chuỗi 22 trận thua khiến mọi thứ nghe nặng nề hơn thực tế, nhưng nó cũng che mất một điều: đội bóng này không cần một cuộc cách mạng để thắng. Họ cần ba phần tư trận đấu mà họ đã chơi được ở trận gặp NU, cộng thêm mười phút không tự bắn vào chân mình. Mỗi tập podcast là một buổi trò chuyện; mỗi trận đấu là một lời hồi đáp. Với Gavina, lời hồi đáp sắp tới sẽ đến rất nhanh, bởi áp lực ở Recto lớn dần theo từng lượt trận và không ai chờ thêm một mùa giải để thấy kết quả. Điều đáng theo dõi ở lượt trận kế tiếp không nằm ở cột kết quả, mà ở sáu phút đầu tiên: UE sẽ nhập cuộc với dáng vẻ của đội đang tìm chiến thắng, hay vẫn với dáng vẻ của đội sợ thua thêm một lần nữa? Áp lực ở Recto sẽ trả lời thay cho họ, nhanh hơn bất cứ buổi xem băng hình nào.